Page content

Kritiek

Kritiek

Kritiek is een aanwijzing aan een ander dat je iets nog niet oké of goed vindt en iets afkeurt, bijvoorbeeld omdat je vindt dat er iets fout of gebrekkig is. Deze aanwijzing kan verbaal en non verbaal worden geuit. Denk maar aan een mondelinge of schriftelijke uiting, doordat je jezelf letterlijk uitspreekt en zegt wat er in je omgaat, of doordat je met je gezicht middels een afkeurende blik laat weten dat je het er niet mee eens bent. Als je een aanmerking hebt en kritiek geeft, ben je een criticus (mannelijk) of critica (vrouwelijk). Een synoniem voor kritiek kan commentaar zijn. Soms wordt er met kritiek een toestand bedoelt, bijvoorbeeld als iemand in het ziekenhuis ligt. Hiermee wordt vaak een ‘gevaarlijke’ toestand bedoelt.

Soorten kritiek

Er bestaan diverse soorten kritiek. Kritiek kan enerzijds gevraagd en bewust afgesproken en gepland zijn bijvoorbeeld bij een functioneringsgesprek, maar kritiek kan ook ongevraagd zijn bijvoorbeeld bij een steekproefsgewijze beoordeling, denk maar aan een mystery shopper.

Er kan op diverse vlakken kritiek worden gegeven, bijvoorbeeld op het vlak van handeling (en je werk), uitspraken, gedachten (theorieën, keuzes en stromingen) en politiek. Centraal staan bij het geven van kritiek (on)geschreven ‘regels’ en waarden en normen. Kritiek kan positief en negatief zijn. Een manier om kritiek te uiten is bijvoorbeeld middels protest.

Kritiek geven en ontvangenkritiek-duim-omlaag
Bij kritiek zijn vaak 2 partijen betrokken: iemand die kritiek uit en geeft en iemand die kritiek ontvangt. Kritiek kan iets zeggen over degene die kritiek geeft én over het gedrag van degene die kritiek krijgt.

  • Kritiek kan de bedoeling hebben om opbouwend te zijn en om iets te verbeteren; dat is positieve kritiek. Dit type kritiek is vaak goed onderbouwd en gegrond. Dit type kritiek is echter geen compliment: bij een compliment wordt een boodschap door iemand gegeven die enkel positief is en niet het doel heeft om iets te verbeteren.
  • Kritiek kan ook bedoeld zijn om iemand naar beneden te halen of ‘af te kraken’ en kan dan destructief zijn. Dit soort kritiek is vaak niet goed onderbouwd en gegrond en wordt ook wel klagen, zeuren of ‘muggenziften’ genoemd.

Omgaan met kritiek

Veel mensen vinden kritiek ontvangen lastig. Als mensen kritiek krijgen kunnen ze:

  • Het warm krijgen
  • Beginnen te trillen
  • Erover piekeren
  • Zich kritiek heel persoonlijk aantrekken
  • Zich snel aangevallen voelen
  • Bang zijn dat een ander hen volledig afwijst en niet meer aardig vindt of dat de ander hen niet goed genoeg vindt.
  • Diep geraakt zijn
  • Veel emoties zoals boosheid ervaren
  • Zich snel beledigd voelen
  • Ontkennen
  • Zich verdedigen
  • Pleasen, om kritiek te voorkomen
  • Erdoor verlamd of verstijfd raken

HSP

Dr. Elaine Aron ontdekte aan de hand van wetenschappelijk onderzoek dat ongeveer 1 op de 5 mensen een hooggevoelig of hoogsensitief persoon (HSP) is. HSP herkennen zich vaak in deze HSP kenmerken. Een HSP staat (onbewust) extra open voor prikkels, ook voor kritiek. Dit heeft voordelen als een HSP zijn hooggevoeligheid goed beheerst. Zo kan een HSP gemakkelijk de bedoeling van diegene die kritiek geeft goed voelen: is de bedoeling opbouwend en is de kritiek positief bedoelt, of is de kritiek destructief bedoelt? Een HSP die zijn hooggevoeligheid goed beheerst kan goed dealen met kritiek.

Als een HSP zijn hooggevoeligheid echter niet goed beheerst, kan kritiek een zware last zijn. Kritiek kan dan door HSP zeer intens worden ervaren, evenals bijkomende bovenstaande klachten die uit kritiek kunnen voortvloeien. HSP kunnen zich kritiek zeer snel en intens aantrekken en er bijvoorbeeld er dagen van slag van zijn, zich ervoor schamen en er wakker door liggen.

Tips:

  • Ontdek of je een HSP bent, bijvoorbeeld met deze HSP test.
  • Leer je hooggevoeligheid goed beheersen: zo kun je gemakkelijker met kritiek omgaan.
  • Leer afstand te nemen.
  • Leer ontspannen met kritiek omgaan.
Hooggevoelig en moe? Nu niet meer 🙂
Vul hieronder je naam & e-mailadres in en ontvang een PDF met 20 HSP tips voor meer energie!
Privacywaarborg: ik zal in geen geval jouw gegevens aan derden verstrekken.

    Comment Section

    0 reacties op “Kritiek

    Plaats een reactie


    *