Zomertijd problemen voorkomen en oplossen: 10 tips voor HSP

De zomertijd komt eraan! Voor veel HSP een moment waarop veel klachten zoals vermoeidheid kunnen ontstaan. Gelukkig kun je er wat aan doen middels deze praktische informatie en tips!

Onderaan de blog kun je de tips in 1 handig PDF-bestandje gratis downloaden en printen. Deel deze informatie met andere HSP via Facebook zodat iedereen een fijne zomertijd heeft!

Zomertijd

De zomertijd wordt in het Engels ook wel Daylight Saving Time genoemd. Afhankelijk van het land waarin je woont kan er sprake zijn van een zomertijd. De zomertijd start in Nederland op de laatste zondag van maart en eindigt op de laatste zondag van oktober.

Hier vind je per jaar de data wanneer de zomertijd ingaat. De klok gaat dan 1 uur vooruit, om 2:00 uur wordt de klok verzet naar naar 03:00 uur. Dat betekent 1 uur minder slaap.

Ezelsbruggetje

In het Voorjaar gaat de klok 1 uur Vooruit! Dit gebeurt in de nacht, zodat zo min mogelijk mensen er last van hebben/het opmerken.

Waarom zomertijd?

Er zijn diverse redenen waarom de zomertijd bestaat:

  • Enerzijds bestaat de zomertijd om te voorkomen dat het in de nacht licht wordt. Door de zomertijd wordt het later licht en later donker. Veel mensen vinden het fijn dat de dagen relatief lang duren en er extra avondlicht in de zomer is.
  • Doordat de dag later start, is er relatief minder stroom (zoals van verlichting) nodig. Dit kan een economisch voordeel en voordeel voor het milieu zijn. Dit is niet wetenschappelijk bewezen: omdat de economie vaak 24-7 draait (en mensen de langere hoeveelheid daglicht en warmte bijvoorbeeld ‘compenseren’ met airco-gebruik), lijkt dit voordeel steeds minder een ‘echt’ groot voordeel, maar meer een relatief klein voordeel voor sommige huishoudens.

In de geschiedenis werd in de zomer de tijd aangepast aan de daglengte:

    • De Romeinen waren hier een voorbeeld van.
    • George Hudson dacht rond 1895 in Nieuw Zeeland na over zomertijd.

  • Tijdens de Eerste Wereldoorlog volgende onder meer Duitsland door het invoeren van de zomertijd in 1916. Dit was een maatregel om kolen te besparen. Andere landen zoals Groot-Brittannië en Nederland gingen dit ook doen.
  • De huidige zomertijd zoals we die in Nederland kennen is in 1905 bedacht door William Willet, een Britse aannemer. Hij nam initiatief om in Groot-Brittannië de zomertijd in te voeren. Hij zag daar namelijk grote economische en praktische voordelen van in. Zo dacht Willet dat veel mensen sliepen terwijl het licht was: die tijd kon ook worden benut voor arbeid. Verder gaat er een verhaal de ronde dat hij het jammer vond dat hij in de avond als het donker werd, moest stoppen met zijn hobby golfen.
  • De huidige zomertijd werd in Nederland ingevoerd in 1916: in 1945 werd deze afgeschaft. In 1977 werd de zomertijd opnieuw ingesteld. Het doel van deze zomertijd was economisch: doordat het door de zomertijd overdag langer licht is, kan kunstmatige energie en de kosten van de energierekening (zoals van verlichting) worden beperkt.

Dit filmpje gaat er ook op in:

Klachten bij de overgang van wintertijd naar zomertijd

Je biologische klok regelt allerlei fysieke, emotionele en mentale ritmes zoals het waak- en slaapritme.

Je biologische klok is verbonden met het ritme van de zon. In de ochtend is het licht relatief blauw, waardoor cortisol wordt aangemaakt en je een gevoel krijgt dat je moet opstaan. Het licht wordt in de avond relatief rood, waardoor melatonine en een slaapgevoel worden geactiveerd.

Doordat veel mensen binnen in een onnatuurlijk, ‘mechanisch’ ritme leven (wat niet is afgestemd op het natuurlijke ritme, ze kijken bijvoorbeeld in de avond op hun telefoon waar relatief veel blauw licht vanaf komt wat wakker worden activeert) en doordat er met de zomertijd een tijdsverschil van 1 uur plaatsvindt, kunnen mensen allerlei fysieke, emotionele en mentale klachten krijgen.

De klachten die kunnen spelen bij de overgang van de zomer- naar de wintertijd kunnen ook spelen bij deze overgang van de wintertijd naar de zomertijd. Ze kunnen nog intenser worden ervaren. Denk maar aan vermoeidheid, prikkelbaarheid, neerslachtigheid of je slechter kunnen concentreren.

Sommige fysieke klachten kunnen rondom de zomertijd extra intens worden ervaren, zoals:

  • Hartaanvallen. Door de zomertijd en het uur minder slaap kan (vooral bij mensen met hartproblemen) stress toenemen, dat de kans op een hartinfarct vergroot. Vooral de maandagochtend na het verzetten van de klok schijnt dit extra voor te komen.
  • Slaapproblemen. De kwaliteit van slapen kan afnemen, dit gebeurt vaker in de de zomertijd dan in de wintertijd doordat je relatief minder slaapt.
  • Niet optimaal presteren. Vooral de zomertijd beïnvloedt de sport- en leerprestaties.

Wie hebben er extra last van?

Door de overgang van de wintertijd naar de zomertijd kan je biologische klok van slag raken. Er zijn een paar mensen die hier vaak extra last van hebben, dit is vooral bij de overgang naar zomertijd het geval. Denk hierbij maar aan HSP, pubers, mensen die sowieso moeilijk hun bed uit kunnen komen of slaapproblemen hebben en avondmensen. Een hooggevoelige ‘avondpuber’ met slaapproblemen die lastig uit zijn bed kan komen kan deze tijd dus als extra uitdagend ervaren, ten opzichte van een ‘niet hooggevoelig’ volwassen ochtendmens dat altijd fijn slaapt en snel zijn bed kan uitkomen.

Avondmensen gaan meestal gedurende het hele jaar rond 00:00u naar bed (dit tijdstip verandert dus weinig gedurende de zomertijd). Ze staan in de zomertijd wel (met moeite) 1 uur eerder op. Avondmensen slapen in de zomer relatief korter (circa 1 uur). De ‘interne’ biologische klok loopt als het ware achter op het ‘natuurlijke’ dagritme. Avondmensen kunnen vooral tijdens de overgang naar de zomertijd (slaap)klachten krijgen.

Overgang van winter- naar zomertijd: moeilijker?!

Of deze omschakeling makkelijker voor je is dan de andere, wisselt van persoon tot persoon. De overgang van de winter- naar zomertijd wordt door veel mensen moeilijker en problematischer ervaren dan de overgang van de zomer- naar de wintertijd. De meeste mensen hebben vooral de eerste werkdag na de tijdomschakeling last. Dit wordt ook wel ‘Sleepy Monday’ genoemd. Sommige mensen hebben een paar dagen nodig om weer in balans te komen. Anderen 4 weken of soms nog langer… Het lange omschakelen kan verband houden met vermoeidheid: hooggevoelige vermoeide mensen kunnen er extra moeite mee hebben om om te schakelen naar de nieuwe tijd; dit kost namelijk energie (wat van nature bij vermoeide mensen al weinig aanwezig is).

Zomertijd afschaffen

Door de zomertijd (die vaak als een ‘donderslag bij heldere hemel’ wordt ervaren) raakt het innerlijke ritme verstoord. Tijdens de zomertijd loopt je ritme niet gelijk met de licht- en donkercyclus. Tijdens de zomertijd past je interne ritme zich niet aan.

Sommige wetenschappers vinden dat de gevolgen van de zomer- en wintertijd ernstig worden onderschat. Ook al lijkt ‘maar een uurtje’ verschil weinig; voor veel mensen leidt dit ertoe dat het slaapritme voor circa 10 weken per jaar wordt ontregeld. Naast gezondheidsredenen zijn er nog meer nadelen aan zomertijd:

  • Veel dieren verplaatsen zich rond de ochtend- en avondspits. Er zijn daardoor veel meer aanrijdingen.
  • Uit een onderzoek blijkt dat er op de maandag na het ingaan van de zomertijd op de werkvloer meer ongelukken gebeuren.

Sommige wetenschappers doen al jaren hun best om de zomertijd af te schaffen. Ze vinden de voordelen van de zomertijd minimaal. Als mensen een langere avond willen hebben, kunnen diegene die dat willen volgens hen ook 1 uur eerder aan de dag beginnen…

Zomertijd overgang tips

  1. Bereid je fysiek, emotioneel en mentaal voor op zomertijd. Een goede voorbereiding is het halve werk! Sta allereerst stil bij al de gebruikelijke tijdgebonden rituelen waaraan jij of je omgeving fysiek, emotioneel en/of mentaal gewend zijn. Denk maar aan slapen of het in bed stoppen van je kinderen/baby’s, eten (ook het geven van eten aan je kinderen en huisdieren), drinken en het nemen van tijdsgebonden medicatie. Verspreid vervolgens vooraf de 60 minuten tijdsverschil die gaan komen op een manier die bij je past. Je kunt bijvoorbeeld op de zaterdagavond 1 uur eerder slapen, zodat je zondagochtend op de gebruikelijke tijd wakker wordt. Of ga nog ruimer van tevoren steeds eerder naar bed: ga bijvoorbeeld 12 dagen voordat de zomertijd plaatsvindt elke dag 5 minuten eerder naar bed. Lichtonderzoeker Toine Schoutens raadt aan om 6 dagen voordat de zomertijd plaatsvind elke dag steeds 10 minuten eerder naar bed te gaan. Naast dat je je slaapritme vooraf langzaam ‘verplaatst’ middels dit voorbereidingsprincipe, kun je dit voorbereidingsprincipe ook toepassen op het doen van andere tijdsgebonden rituelen zoals het langzaam verplaatsen van het eet, drink en- medicatie-ritme.
  2. Leef in het ritme met het natuurlijke licht.
  3. Wees je bewust van waar je lichaam behoefte aan heeft. Als je moe bent, ben je moe (ga dan rusten), als je energiek bent, ben je energiek.
  4. Ontspan indien mogelijk tussen 13u en 15u.
  5. Dim in de avond het kunstmatige licht.
  6. Vermijd 60 minuten voordat je gaat slapen kunstmatig licht.
  7. Neem in de avond geen cafeïne tot je.
  8. Slaap met je gordijnen open (tenzij je een lantaarn of iets dergelijks voor je slaapkamerraam hebt waardoor je geen natuurlijk licht opvangt).
  9. Sta op dezelfde tijd op en ga op dezelfde tijden naar bed.
  10. Relativeer: als je op vakantie gaat en in een andere tijdzone zit heb je mogelijk nog meer tijdsverschil.

Over Femke de Grijs

Als ervaringsdeskundige op het vlak van hoogsensitiviteit en vermoeidheid ben ik gespecialiseerd in het begeleiden van vermoeide hoger opgeleide hoogsensitieve vrouwen. Ik leer ze aan de hand van holistische visie hoe ze energieker worden.

Mijn intuïtie is hierbij leidend: hiermee ontwikkelde ik mijn methode die je helpt om energievreters te transformeren en energieker te zijn!

Door op deze link te klikken, kun je de tips gratis in PDF downloaden en printen, zodat je de tips makkelijk in huis kunt ophangen en een fijne zomertijd hebt :).

Aanvullende blogs:

P.S. Laat hieronder in een reactie weten of je deze informatie handig vindt! Ik stel het ook erg op prijs als je dit bericht met uitleg deelt op Facebook.

6 reactie(s) op "Zomertijd problemen voorkomen en oplossen: 10 tips voor HSP"

  • Door: Inge Gerritsen op 25 maart 2016

    Goed en interessant artikel Femke! Dank je wel voor het posten en deel deze graag op facebook. En vandaag (vrijdag 25 maart) dus ook gedaan 🙂

    1. Door: Femke de Grijs op 25 maart 2016

      Wat leuke om te horen Inge! Ik wens je verder een stralende dag toe :).

      Liefs,
      Femke

  • Door: Frank op 31 maart 2016

    Hoi Femke !

    Leuk je artikel, fijn dat je meer mensen wil helpen met het vinden en behouden van de juiste energie ! We hebben je artikel gedeeld met onze achterban.

    1. Door: Femke de Grijs op 31 maart 2016

      Hoi Frank,

      Dank je! Tof dat je het hebt gedeeld :).

      Groetjes,
      Femke

  • Door: Dick op 26 maart 2017

    Dag, Femke, wat een fijn, uitgebreid en helder artikel over zomertijd en HSP! Ik heb er veel aan en heb altijd extra last van ‘omschakelen’. Kennelijk past het bij HSP’ers en dat is voor mij een fijne eyeopener. Ik lees je artikelen altijd met veel plezier en interesse. Dankjewel voor je zorg en het delen met elkaar! Super hoor…..

    1. Door: Femke de Grijs op 26 maart 2017

      Dag Dick,

      Graag gedaan :).

      Groetjes,
      Femke

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *