Piekeren stoppen; 6 praktische tips voor HSP

Piekeren, dubben en twijfelen… Misschien heb je last van dwangmatig piekeren of lig je ’s nachts wakker of woel je omdat je piekert, ben je verdrietig of heb je buikpijn omdat je zoveel beren op de weg ziet. Het kan ook zo zijn dat je overstuur raakt van een ‘foute’ keuze of onhandig gedrag en daarover piekert en bijvoorbeeld denkt ‘Had ik maar…’, en er lang over doet om te kiezen.

Bij piekeren lijkt het of je geen controle over je gedachten hebt. Piekeren kan erg frustrerend zijn. Piekeren kan bovendien heel veel energie kosten en moe maken.

Gelukkig kun je leren hoe je kunt omgaan met piekeren en kun je leren om een ‘leeg’ hoofd te creëren en om gefocust te zijn!

De betekenis van piekeren

Het woord piekeren vloeit voort uit het Arabische woord voor ‘denken’ en is via het Maleis in het Nederlands beland. Er is echter een verschil tussen ‘gewoon’ denken, en overmatig ingespannen denken.

Bij ‘normaal’ denken ben je in staat om te relativeren, heroverwegingen en keuzes te maken en om tot actie over te gaan.

Piekeren is overmatig, ingespannen denken. Het wordt ook wel tobben, peinzen of malen genoemd. Bij piekeren herhalen dezelfde gedachten zich onophoudelijk. Je kunt bijvoorbeeld piekeren over het verleden, of over de toekomst en piekeren over jezelf en/of anderen (of hoe anderen mogelijk over jou denken).piekeren-vrouw-bed

Hooggevoeligheid en piekeren

Ongeveer 1 op de 5 mensen is een hoogsensitief persoon (HSP). Hoogsensitieve personen staan extra open voor indrukken en prikkels van buitenaf.

Veel HSP herkennen zich in deze HSP kenmerken. Vaak zijn HSP idealistisch, perfectionistisch en hebben ze een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dit heeft voordelen, maar ook nadelen als jij je hoogsensitiviteit nog niet goed beheerst.

Je idealisme, verantwoordelijkheidsgevoel en perfectionisme kunnen bijvoorbeeld ‘doorschieten’ en ‘tegen’ je werken. Je kunt wellicht (onbewust) te veel hooi op je vork nemen. HSP kunnen dan bijvoorbeeld overkomen als ‘controlfreaks’. Je kunt bijvoorbeeld in gedachten bezig zijn met hoe dingen zouden moeten zijn volgens jou en hier je best voor doen. Dit gaat vaak gepaard met gepieker.

Daarnaast zijn hoger opgeleide mensen vaak geneigd om relatief veel in hun hoofd te zitten en veel ‘denk werk’ (bijvoorbeeld achter de pc) te doen, wat over het algemeen makkelijker kan leiden tot piekeren dan mensen die veel ‘in hun lijf zitten’ en bijvoorbeeld veel ‘doe werk’ doen. In combinatie met een hooggevoeligheid die nog niet goed wordt beheerst, extra uitdagend!

Omdat de energie van overdag anders is dan de energie van de nacht, kun je als je overdag piekert, andere gedachten en gepieker ervaren dan ’s nachts. Sommige HSP ervaren de nacht letterlijk als donker en zwaar en kunnen dan heftiger piekeren.

Met je gedachten en gepieker kun je (onbewust) je emoties en ook je lichaam beïnvloeden. Vaak gaat gepieker gepaard met  stress en klachten op mentaal, emotioneel of lichamelijk niveau:

  • Zo kun je op mentaal niveau last hebben van een slechte concentratie.
  • Bij piekeren kun je ook allerlei gevoelens met lading zoals verdriet, machteloosheid, schuld, bezwaardheid, onzekerheid of angst ervaren. Dit kan mogelijk leiden tot een depressie.
  • Misschien heb je tijdens of na gepieker last van spanning in je nek, schouders of hoofd, buikpijn, slecht slapen of eten en oververmoeidheid (zoals een burn-out).

Het is vaak makkelijk om in een piekertoestand te blijven en om niet tot actie over te gaan. Je ervaart mogelijk een vicieuze cirkel. Er bestaan allerlei gradaties van piekeren; van kortdurend piekeren (zoals 5 minuten) tot meer dwangmatig piekeren (bijvoorbeeld altijd dwangmatig twijfelen aan jezelf en bijvoorbeeld je uiterlijk) of overmatig piekeren waarbij je nachten wakker ligt en dubt.

Stoppen met piekeren, hoe doe je dat?

Gelukkig kun je piekeren minderen en afleren. Enerzijds kan dit door je gedachten grondig te leren onderzoeken en zo blokkades te overwinnen, anderzijds door aandacht te besteden aan bijvoorbeeld je voeten en letterlijk stevig met beide voeten op de grond staan.

In dit filmpje geef ik praktische tips die jij vandaag kunt toepassen, zodat je piekeren af kunt gaan leren.

Er bestaan verder diverse andere tips tegen piekeren, die je helpen om minder te piekeren en om piekeren af te leren.

Piekeren tips: dingen die je kunt doen als je piekert

1. Ontdek de oorzaak

2. Pak de oorzaak van het gepieker aan

Vaak spelen er allerlei (onbewuste) gedachten en angsten die de oorzaak zijn van dat je moeilijk bij jezelf kunt blijven en piekert.  Vaak kloppen deze gedachten en angsten niet en kunnen ze verdwijnen als je ze kritisch en grondig onder de loep durft te nemen. Leer je hoe jij jouw gedachten grondig kunt onderzoeken en energievretende blokkades overwint , zodat je bij jezelf blijft en energieker en productiever wordt.

3. Ga wat doen!
Femke-de-Grijs-yoga-111-300x300

Over het algemeen helpt het om wat te gaan doen zodat je je aandacht op iets anders kan richten. Zo zijn sommige HSP gebaat bij buiten wandelen, sporten, de afwas doen, een warme douche nemen, tuinieren of yoga. Onderzoek zelf welke ‘doe’ manier tegen piekeren voor jou werkt.

4. Uit je gedachten

Ook kun je op het moment dat je piekert jouw gedachten van je af -schrijven/tekenen/zingen of een andere manier vinden die bij jou past. Je zult merken dat als je hiermee bezig bent, je hoofd op een gegeven moment leeg wordt.

Ga dus als je bijvoorbeeld ’s nachts piekert uit je bed en iets doen. Hiermee doorbreek je letterlijk je piekergedachten en een vicieuze cirkel en omring je je met nieuwe prikkels die je kunnen afleiden van gepieker. Je kunt dus met hulp van externe prikkels, je piekergedachten als het ware ‘afleiden’ en je afstemmen op nieuwe prikkels en nieuwe gedachten.

5. Relativeer

Als je piekert ben je niet meer in staat om goed te relativeren. Je bent namelijk niet je gedachten, maar je hebt ze.  Door je dit weer te herinneren, creëer je rust en ruimte en kun je Jezelf weer ervaren.

6. Voorkom gepieker: blijf bij jezelf

Je kunt gepieker en te veel nadenken voorkomen, door bij jezelf en bij jouw gevoel te blijven. Leer daarom je hooggevoeligheid beheersen! Ik help je hier graag bij.

Over Femke de Grijs

femke-de-grijs-profielfotoAls ervaringsdeskundige op het vlak van hooggevoeligheid en vermoeidheid had ik last van gepieker. Ik maakte me overal druk om; dit maakte erg moe.

Doordat ik onder meer grondig mijn gedachten leerde onderzoeken en blokkades leerde overwinnen en mijn opnamestoornis van vitamine B12 na jaren juist met injecties werd behandeld, werd ik energieker en productiever.

Ik ben gespecialiseerd in het begeleiden van hoogsensitieve vrouwen die last hebben van vermoeidheid. Ik leer ze hoe ze weer energieker en productiever zijn.

Centraal staat in mijn holistische benadering mijn intuïtie: hiermee ontwikkelde ik mijn methode die je helpt om snel blokkades te overwinnen en energieker te zijn!

Aanvullende blogs

6 reactie(s) op "Piekeren stoppen; 6 praktische tips voor HSP"

  • Door: Iris op 24 mei 2013

    Mooi hoor Femke en duidelijk!

  • Door: Femke de Grijs op 24 mei 2013

    Dank je Iris 🙂

    Namaste, Femke

  • Door: Marjon op 12 maart 2015

    Goed verhaal en heel herkenbaar!

  • Door: rene zieck op 12 oktober 2015

    Femke
    dank je wel vanuit hongarije

  • Door: Rudy van der Blom op 21 november 2015

    Goed artikel en heel herkenbaar, het is vaak moeilijk om de tips daadwerkelijk te gebruiken, maar dit gaat steeds beter

  • Door: jens op 18 januari 2017

    Leuk artikel met waardevolle informatie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *