Home   Blog   Piekeren stoppen? 6 praktische tips voor HSP

Piekeren stoppen? 6 praktische tips voor HSP

piekeren door vrouw met rood haar

Piekeren stoppen? De 6 tips in deze blog helpen je! Ontdek ook alles over wat piekeren betekent (inclusief pieker symptomen), piekeren in bed en gepieker in relatie tot stress, depressie en meer.

Wat betekent piekeren?

Het woord piekeren vloeit voort uit het Arabische woord voor denken en is via het Maleis in het Nederlands beland.

Er is echter een verschil tussen gewoon denken, en overmatig ingespannen denken:

  • Bij ‘normaal’ denken ben je in staat om te relativeren, heroverwegingen en keuzes te maken en om tot actie over te gaan.
  • Piekeren is overmatig, ingespannen denken. Het wordt ook wel tobben, dubben, twijfelen, peinzen of malen genoemd. Bij gepieker herhalen dezelfde gedachten zich onophoudelijk. Je kunt bijvoorbeeld piekeren over het verleden, of over de toekomst en piekeren over jezelf en/of anderen (of hoe anderen mogelijk over jou denken). Bij piekeren lijkt het of je geen controle over je gedachten hebt.

piekeren door een vrouw in bed

Piekeren symptomen

Symptomen zijn gelinkt aan een ziekte. Piekeren is geen ziekte; er bestaan daarom geen pieker symptomen. Wel gaat piekeren gepaard met diverse kenmerken.

Piekeren en stress

Met je gedachten en gepieker kun je (onbewust) je emoties en ook je lichaam beïnvloeden. Vaak gaat gepieker samen met stress en klachten op mentaal, emotioneel of lichamelijk niveau:

Fysieke klachten

Misschien heb je tijdens of na gepieker last van:

  • spanning in je nek, schouders of hoofd, buikpijn?
  • slecht slapen?
  • problemen rondom eten (en eet je bijvoorbeeld te veel of te weinig)?
  • oververmoeidheid (zoals een burn-out)? Piekeren kan veel energie kosten en moe maken.
  • buikpijn, omdat je zoveel beren op de weg ziet?

Emotionele klachten

Bij piekeren kun je ook allerlei gevoelens met lading ervaren, zoals:

  • verdriet
  • machteloosheid
  • schuld
  • bezwaardheid
  • onzekerheid
  • angst
  • frustratie
  • overstuur raken van een ‘foute’ keuze of onhandig gedrag

Dit kan mogelijk leiden tot een depressie.

Mentale klachten

Piekeren kan op mentaal niveau samen gaan:

  • met een slechte concentratie.
  • met gedachten die blijven hangen in het verleden, denk maar aan gedachten zoals: ‘Had ik maar…’
  • dwangmatig piekeren
  • er lang over doen om keuzes te maken.

Het is vaak makkelijk om in een piekertoestand te blijven en om niet tot actie over te gaan. Je ervaart mogelijk een vicieuze cirkel. Er bestaan allerlei gradaties van piekeren; van kortdurend piekeren (zoals 5 minuten) tot meer dwangmatig piekeren (bijvoorbeeld altijd dwangmatig twijfelen aan jezelf en bijvoorbeeld je uiterlijk) of overmatig piekeren waarbij je nachten wakker ligt en dubt.

Hoogsensitiviteit en piekeren

Ongeveer 1 op de 5 mensen is een hoogsensitief persoon (HSP). Hoogsensitieve personen staan extra open voor indrukken en prikkels van buitenaf.

HSP herkennen zich in deze HSP kenmerken. Vaak zijn HSP idealistisch, perfectionistisch en hebben ze een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dit heeft voordelen, maar ook nadelen als jij je hoogsensitiviteit nog niet goed beheerst.

Je idealisme, verantwoordelijkheidsgevoel en perfectionisme kunnen bijvoorbeeld doorschieten en tegen je werken. Je kunt wellicht (onbewust) te veel hooi op je vork nemen. HSP kunnen dan bijvoorbeeld overkomen als controlfreaks. Je kunt bijvoorbeeld in gedachten bezig zijn met hoe dingen zouden moeten zijn volgens jou en hier je best voor doen. Dit gaat vaak gepaard met gepieker.

Daarnaast zijn hoger opgeleide mensen vaak geneigd om relatief veel in hun hoofd te zitten en veel denkwerk (bijvoorbeeld achter de pc) te doen, wat over het algemeen makkelijker kan leiden tot piekeren dan mensen die veel ‘in hun lijf zitten’ en bijvoorbeeld veel doewerk doen. In combinatie met een hoogsensitiviteit die nog niet goed wordt beheerst, extra uitdagend!

Piekeren in bed

Omdat de energie van overdag anders is dan de energie van de nacht, kun je als je overdag piekert, andere gedachten en gepieker ervaren dan ’s nachts. Sommige HSP ervaren de nacht letterlijk als donker en zwaar en kunnen dan heftiger piekeren. Misschien lig je in de nacht wakker en woel je vanwege gepieker?

Stoppen met piekeren, hoe doe je dat?

Gelukkig kun je leren hoe je kunt omgaan met piekeren en hoe je piekeren kunt minderen en afleren. Zodat je een rustig hoofd en focus ervaart.

Enerzijds kan dit door je gedachten grondig te leren onderzoeken en zo blokkades te overwinnen, anderzijds door aandacht te besteden aan bijvoorbeeld je voeten en letterlijk stevig met beide voeten op de grond staan.

In dit filmpje geef ik praktische tips die jij vandaag kunt toepassen, zodat je piekeren af kunt gaan leren.

Er bestaan verder andere tips tegen piekeren, die je helpen om minder te piekeren en om piekeren af te leren.

Piekeren stoppen? Tips:

De onderstaande tips kun je bijvoorbeeld toepassen als je piekert.

Tip 1. Ontdek de oorzaak

Piekeren kan diverse oorzaken hebben. Achterhaal de oorzaak. Wanneer is het gepieker ontstaan?

Tip 2. Pak de oorzaak van het gepieker aan

Vaak spelen er allerlei (onbewuste) gedachten en angsten die de oorzaak zijn van dat je moeilijk bij jezelf kunt blijven en piekert. Doorgaans kloppen deze gedachten en angsten niet en kunnen ze verdwijnen als je ze kritisch en grondig onder de loep durft te nemen.

Leer je hoe jij jouw gedachten grondig kunt onderzoeken en energievretende blokkades overwint , zodat je bij jezelf blijft en energieker en productiever wordt.

Tip 3. Ga wat doen!

Over het algemeen helpt het om wat te gaan doen zodat je je aandacht op iets anders kan richten. Zo zijn sommige HSP gebaat bij buiten wandelen, sporten, de afwas doen, een warme douche nemen, tuinieren of yoga. Onderzoek zelf welke ‘doe’ manier tegen piekeren voor jou werkt.

Femke de Grijs doet yoga

Ti 4. Uit je gedachten

Ook kun je op het moment dat je piekert jouw gedachten van je af -schrijven/tekenen/zingen of een andere manier vinden die bij jou past. Je zult merken dat als je hiermee bezig bent, je hoofd op een gegeven moment leeg wordt.

Ga als je bijvoorbeeld ’s nachts piekert uit je bed en iets doen. Hiermee doorbreek je letterlijk je piekergedachten en een vicieuze cirkel en omring je je met nieuwe prikkels die je kunnen afleiden van gepieker. Je kunt met hulp van externe prikkels, je piekergedachten als het ware afleiden en je afstemmen op nieuwe prikkels en nieuwe gedachten.

Tip 5. Relativeer

Als je piekert ben je niet meer in staat om goed te relativeren. Je bent niet je gedachten, maar je hebt ze. Door je dit weer te herinneren, creëer je rust en ruimte en kun je Jezelf weer ervaren.

Tip 6. Voorkom gepieker: blijf bij jezelf

Je kunt gepieker en te veel nadenken voorkomen, door bij jezelf en bij jouw gevoel te blijven. Leer daarom je hoogsensitiviteit beheersen! Ik help je hier graag bij.

Over Femke de Grijs

Femke de Grijs, met logos van de tijdschriften Libelle, Margriet en HappinezAls HSP maakte ik me overal druk om; dit maakte erg moe.

Doordat ik onder meer grondig mijn gedachten leerde onderzoeken, blokkades leerde overwinnen en mijn opnamestoornis van vitamine B12  juist werd behandeld, werd ik energieker en productiever.

Met mijn achtergrond als Toegepast Psycholoog ben ik gespecialiseerd in het begeleiden van hoger opgeleide hoogsensitieve vrouwen die last hebben van vermoeidheid. Ik leer ze hoe ze energieker en productiever zijn.

Centraal staat in mijn holistische benadering mijn intuïtie: hiermee ontwikkelde ik mijn unieke methode die je helpt om snel blokkades te overwinnen en energieker te zijn!

Aanvullende blogs

15 reacties op “Piekeren stoppen? 6 praktische tips voor HSP”

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  1. Fijn om te lezen dat ik niet de enige ben die met dit soort dingen zit. Bedankt voor je snelle praktische tips! Hier kan ik wel wat mee! 😉

  2. Hoi Femke,
    Sinds vorig jaar ben ik er achtergekomen dat ik hoogsensitief ben. Deze week ben ik begonnen met een nieuwe baan, die niet erg moeilijk qua niveau is, maar het is wel erg veel informatie en eentonig werk. Ik slaap al een aantal nachten niet en kan mijn gedachten niet stil zetten. Ik ga vanaf nu zeker jouw tips toepassen en aan mezelf werken!

    Alvast ontzettend bedankt!!!!

    Groetjes Nathalie

    1. Hoi Nathalie,

      Wat leuk om te horen dat je mijn tips gaat toepassen en aan jezelf gaat werken! Ik wens je verder alle goeds toe en mocht ik je verder nog ergens mee kunnen helpen, dan weet je me te vinden :).

      Groetjes, Femke

  3. Hallo Femke,
    Mag ik alsjeblieft je nummer ik zou je persoonlijk dingen willen vragen!
    Dankjewel,

Scroll naar top