IJzertekort behandelen – 3 tips voor meer energie!

Je erg moe, duizelig of verzwakt voelen kan zeer frustrerend zijn. Misschien is even je schoenen aandoen, of ‘even’ naar de brievenbus lopen al te veel.

Vermoeidheid kan vele fysieke, emotionele mentale en spirituele oorzaken hebben. Een oorzaak op lichamelijk niveau kan een tekort aan het mineraal ijzer zijn. Dit wordt ook wel bloedarmoede, ijzer anemie of ijzerdeficiënte genoemd. Hoogsensitieve personen kunnen ten opzichte van ‘niet hoogsensitieve personen’ extra last hebben van klachten zoals vermoeidheid. Gelukkig kun je je ijzertekort vaak aanvullen en weer energieker zijn.

Bloedarmoede

In ons bloed bevinden zich allerlei stofjes die ervoor dienen te zorgen dat we ons energiek voelen. Een van die stofjes zijn rode bloedcellen, die voor circa 33% gevuld zijn met het stofje Hemoglobine (HB). Hemoglobine is een eiwit en geeft bloed de kleur rood. Hemoglobine transporteert zuurstof en koolstofdioxide door ons bloed.

Als er te weinig HB in ons bloed aanwezig is, wordt gesproken van bloedarmoede. Bloedarmoede kan veel verschillende oorzaken hebben. Zo kan bloedarmoede ontstaan door een tekort aan:

Wanneer bloedarmoede?

Je kunt de HB waarde van je bloed laten testen bij je dokter. Laboratoria kunnen diverse eenheden gebruiken om je HB te meten. Je kunt bij jouw dokter om een uitdraai van jouw resultaten vragen, zodat je kunt zien wat de referentiewaarden zijn en wat ‘normaal’ is. Meestal is er sprake van bloedarmoede bij een HB onder de 7,5 bij vrouwen en onder de 8,5 bij mannen.

Dit filmpje gaat er ook op in:

Echter; elk lichaam is uniek. Sommige lichamen functioneren dus beter bij een ‘officieel’ hogere referentiewaarde. Een te laag HB wordt dus ‘bloedarmoede’ genoemd, en kan komen door een tekort aan ijzer, maar ook door andere hierboven genoemde oorzaken. Er is een vervolgonderzoek nodig om vast te stellen waardoor je HB zo laag is en of dit bijvoorbeeld komt door een ijzertekort. De rest van de blog gaat in op bloedarmoede veroorzaakt door een tekort aan ijzer.

Ijzertekort symptomen

Een ijzertekort kan diverse gevolgen hebben, waardoor je onder meer last kunt hebben van klachten op:

Fysiek niveau;

vermoeid

  • Haaruitval
  • Duizelig zijn
  • Hartkloppingen hebben
  • Kortademig en/of snel buiten adem zijn
  • Hoofdpijn hebben
  • Er bleek uitzien
  • Rusteloze benen
  • Last hebben van oververmoeidheid en je heel slap en/of futloos voelen

Emotioneel niveau;

  • Weinig kunnen, en weinig kunnen hebben en bijvoorbeeld snel ‘aangebrand’ zijn
  • Je neerslachtig of depressief voelen

Mentaal niveau;

  • Je slecht kunnen concentreren of verward zijn

Oorzaken ijzertekort

Er kunnen diverse oorzaken zijn waarom je een ijzertekort hebt. Zo kan een ijzertekort komen door:

  • Zeer intensieve, langdurige lichamelijke inspanning (zo zijn zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven en topsporters hier gevoeliger voor)
  • Bloedverlies, zoals bij een (heftige, intense) menstruatie
  • Dat je bloed te weinig ijzer opneemt
  • Dat je te weinig eten eet waar ijzer inzit (HSP die vegetarisch of veganistisch eten kunnen hier gevoelig voor zijn)

Herken je je in een of meerdere van deze kenmerken? Eet je bijvoorbeeld vegetarisch of veganistisch, verlies je veel bloed, ben je zwanger  of geef je borstvoeding, span je je langdurig lichamelijk in of ben je onder de 22 jaar? Let er dan op dat je voldoende ijzer binnenkrijgt!

Wat kun je doen bij bloedarmoede en ijzertekort? – 3 tips

Tip 1

Raadpleeg bij klachten altijd een arts.

Tip 2 

Je kunt je via een huisarts laten onderzoeken op je HB en een mogelijk ijzertekort. Dit wordt gedaan via bloedonderzoek (bijvoorbeeld door naast HB en ijzer ook ferritine, MCV en transferrine te meten).

Ferritine is een eiwit dat de binding van ijzer bij de opslag in de lever en het beenmerg verzorgt. Als er ferritine in het bloed wordt onderzocht, dan wordt de ijzervoorraad in het lichaam onderzocht. Een laag ferritine gehalte kan bijvoorbeeld in combinatie met een ‘goed’ HB- en ijzergehalte gaan: dit kan (maar hoeft niet) een mogelijk voorteken te zijn van een toekomstig ijzertekort . Onderzoek in dat geval waardoor dit komt en houd vinger aan de pols.

Er is sprake van een ijzertekort wanneer deze bloedwaardes te laag zijn:

  • het hemoglobine (HB) gehalte
  • en/of ferritine gehalte

Als je als HSP bang bent voor bloedprikken, raadpleeg dan deze tips.

IJzertekort aanvullen:

Tip 3

Heb je een ijzertekort? Stem je behandeling af met je arts. De behandeling van bloedarmoede bestaat er in het reguliere circuit  uit om de oorzaak van de bloedarmoede ( het te lage HB) op te sporen zodat er gewerkt kan worden aan een mogelijke fysieke oplossing. Helemaal bij een chronisch ijzertekort is dit belangrijk! Het kan dus komen dat je bloedarmoede, vanuit een reguliere visie is ‘ontstaan’ door bijvoorbeeld een B12-tekort of ijzertekort.

Er kan worden gedacht aan extra ijzer verkrijgen via voeding en/of supplementen:

IJzertekort voeding

Ijzer zit in dierlijke en plantaardige voedingsproducten. De variant in dierlijke producten (heemijzer) is beter op te nemen door het lichaam dan die in plantaardige producten (non-heemijzer). Hieronder wat mogelijkheden (de lijst is dus niet compleet).

Dierlijke producten

Er zit relatief veel ijzer in lam of rundvlees. Calcium (zuivel) remt de opname van heemijzer, maar volgens de Vegetariërsbond niet of nauwelijks die van non-heemijzer.

Plantaardige producten die kunnen helpen om je ijzer aan te vullen;spinazie

  • Appelstroop
  • Gedroogd fruit (abrikozen, rozijnen, krenten, appel, tutti frutti)
  • Tahin Sesampasta
  • Noten zoals walnoten en cashewnoten
  • Peulvruchten: rode kidneybonen, bruin/wit gekookte bonen, linzen, doperwten, tuinbonen, sojabonen (let op: Soja zit door veel producten zoals brood. Veel HSP kunnen hier gevoelig op reageren, vooral als jarenlang veel vleesvervangers op sojabasis worden gegeten)
  • Volkoren graanproducten; volkoren brood, volkorenpasta, tarwemeel (tarwebrood), roggemeel (roggebrood), ontbijtproducten zoals muesli en cereals, bulghur, seitan, boekweit, zilvervliesrijst,
  • Groenten: tuinkers, courgette, broccoli, peterselie, groene bladgroenten als andijvie, veldsla, postelein, raapstelen en spinazie
  • Ei
  • Kant-en-klare vleesvervangers (niet in elke vleesvervanger zit (veel) ijzer; check daarvoor zelf de ingrediëntenlijst)

Nb. Hier kun je via de Vegetariërsbond een indruk krijgen hoeveel ijzer er in voeding zit.  Hier lees je hoeveel ijzer je volgens het Voedingscentrum nodig hebt per dag. 
Check altijd zelf de ingrediëntenlijst en de exacte hoeveelheid ijzer. Als je een plantaardig product eet waar ijzer inzit, is het aan te raden om daarbij ook iets tot je te nemen waar vitamine C inzit, zoals een sinaasappel, bes, kiwi of aardbei. Vitamine C versterkt de opname van ijzer.

Wat werkt verder averechts qua voeding?

Sommige stofjes (Oxaalzuur in rabarber, Fytinezuur in granen en peulvreuchten en polyfenolen in thee of koffie) kunnen ijzeropname belemmeren. Van tannine in rode wijn, thee en druiven en voedingsvezels wordt vermoed dat ze wellicht de ijzeropname belemmeren; dat is dus niet bewezen.

Supplementen

  • Soms raadt een arts aan om ‘sterke’ ijzerpillen te gebruiken die alleen via de apotheek verkrijgbaar zijn.
  • Soms raadt een arts aan om zelf pillen te halen, bijvoorbeeld bij de drogist.
  • Daarnaast hebben sommige HSP baat bij Roosvicee Ferro, vaak verkrijgbaar bij de supermarkt.
  • Sommige (antroposofische) huisartsen adviseren Floradix. Zelf heb ik veel baat gehad bij Floradix; dit is zowel in drank als pilvorm te verkrijgen en bestaat uit kruiden en is natuurlijk. Ik gebruikte de drankvorm (de pilvorm is namelijk niet vegetarisch/veganistisch).  Het voedingscentrum raadt veganisten sowieso aan om een supplement te gebruiken. Gemiddeld merken mensen na 3 maanden verschil na het innemen van het eerste supplement.

Klik hieronder op de afbeeldingen van Floradix, om Floradix direct veilig via bol.com te bestellen:
floradix-salus-dranksalus-floradix-147-tabletten

Ga dus niet zelf experimenteren met ijzersupplementen; een teveel aan ijzer is niet goed, zo kan het leverklachten veroorzaken!

Blijf je last houden van vermoeidheid?

Vanuit een holistische visie is je vermoeidheid en mogelijk ijzertekort er niet voor niets; het wilt je wat vertellen en is een ‘signaal’ van je ziel. Door mogelijke fysieke disbalans op te lossen in overleg met een arts én te leren luisteren naar de boodschap van vermoeidheid kun je meer energie creëren.

Heb je een vraag over ijzer/wil je persoonlijk advies over jouw situatie?

Raadpleeg bij klachten en bijbehorende vragen voor de zekerheid ook altijd een arts. Bekijk eerst even mijn informatie die ik heb gedeeld over ijzer op mijn site. Heb je daarna nog een vraag over ijzer? Ik help je er enkel bij met het Complete Online HSP Jaartraject ‘Van vermoeid naar een leven waarin jij Bloeit!‘. Klik hier en vind er meer informatie over>>>

Over Femke de Grijs

femke-de-grijs-profielfoto Zelf heb ik als HSP lang geworsteld met vermoeidheid. Ik voelde me onverklaarbaar moe, had dagen waarop ik liever in bed lag en me afvroeg waar ik het allemaal voor deed. Ik kampte met allerlei fysieke tekorten, zoals een ijzertekort. Op een gegeven moment kon het reguliere circuit geen oorzaken meer vinden en werd er gesproken over het Chronische Vermoeidheidssyndroom.

Door enerzijds goed fysiek voor mezelf te leren zorgen en tekorten juist te behandelen (het bleek bijvoorbeeld dat ik een opnamestoornis heb van vitamine B12: injecties helpen hierbij), mentale blokkades te overwinnen en te leren luisteren naar de boodschap van vermoeidheid en mijn ziel, werd ik productiever.

Dit is ook waar ik andere hoger opgeleide vrouwelijke HSP mee help. Met mijn intuïtie ontwikkelde ik mijn methode die je helpt om snel blokkades te overwinnen en energieker te zijn!

Aanvullende blogs

2 reactie(s) op "IJzertekort behandelen – 3 tips voor meer energie!"

  • Door: Doreen van den Beld op 22 juli 2016

    Ik heb een dochter met een krappe ferrum en krappe ferritine. Haar haar is in zeer slecht conditie. Wat kan ik doen

    1. Door: Femke de Grijs op 24 juli 2016

      Hoi Doreen,

      Zie in de blog het kopje ‘Heb je een vraag over ijzer/wil je persoonlijk advies over jouw situatie?’ :).

      Groetjes,
      Femke

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *