Als HSP kan voeding je (onbewust) voeden of ondermijnen. Ontdek in dit artikel meer over mogelijke klachten die kunnen worden veroorzaakt door voeding. Kom erachter waarom voeding je uit balans kan halen en wat je verder helpt op dit vlak.
Inhoudsopgave
Hoogsensitiviteit en voeding
Ongeveer één op de vijf mensen is een hoogsensitief persoon en herkent zich in deze HSP kenmerken. Hoogsensitieve mensen hebben een gevoeliger zenuwstelsel en opener energieveld dan niet-HSP. Met deze HSP test ontdek je of je hoogsensitief bent.
Prikkels, ook van voeding komen bij HSP (onbewust) extra binnen. Voedingsmiddelen hebben een invloed op je lichaam, emoties en gedachten. Dit sluit aan bij een holistische visie. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen (zonder dat je het doorhebt) allerlei fysieke, emotionele en mentale klachten geven. Deze klachten kunnen intenser worden ervaren in vergelijking met niet-HSP. Hieronder vind je voorbeelden van deze klachten.
Fysieke klachten
- Vermoeid zijn
- Energiedips hebben
- Kort na het eten weer honger hebben
- Steeds trek hebben en verlangen hebben in bepaald voedsel (zoals voeding die rijk is aan koolhydraten/suiker zoals snoep of fastfood)
- Hormonale problemen hebben
- Spijsverteringproblemen hebben, zoals een opgeblazen of pijnlijke buik
- Slaapproblemen
Emotionele klachten
- Prikkelbaar zijn
- Rusteloos zijn
- Stress ervaren
- Stemmingswisselingen hebben
- ‘Hangry’ zijn
- Angstig zijn
- Somber/depressief gevoel hebben
Mentale klachten
Als er mentale klachten zijn, kunnen er (onbewuste) fysieke disbalansen zijn die (mede) kunnen worden veroorzaakt door voeding. Een voorbeeld hiervan is brain fog.
Voedingspsychiatrie
Binnen de psychiatrie bestaan er diverse specialisaties. Eén van die specialisaties is voedingspsychiatrie (in het Engels Nutritional Psychiatry), die zich bezighoudt met de invloed van voeding (inclusief vitaminen en mineralen) op je gedachten, emoties, en gedrag. Zo kan een vitamine B12-tekort (mede) voor een depressief gevoel zorgen.
Metabole psychiatrie
Metabool betekent stofwisseling. Je stofwisseling houdt verband met hoe je lichaam voedingsstoffen omzet in energie. Metabole psychiatrie houdt bezig met het verband tussen fysieke stofwisselingsdisbalansen en psychische/psychiatrische klachten/diagnoses zoals angst, ADHD, autisme, eetstoornissen, bipolaire stoornis, depressie, verslaving en schizofrenie. Er wordt in deze tak van de psychiatrie onderzocht hoe voeding en leefstijlinterventies de stofwisselingsfunctie kunnen herstellen en aandoeningen mogelijk kunnen voorkomen, behandelen en omkeren. Stanford University en psychiater dr. Christopher Palmer (verbonden aan Harvard University) houden zich hier bijvoorbeeld mee bezig.
Sommige experts houden zich ook met beide vormen van psychiatrie bezig. Een voorbeeld hiervan is psychiater dr. Georgia Ede (opgeleid door Harvard University).
Oorzaken van klachten
Het is belangrijk dat je lijf (inclusief hersenen) worden voorzien van de juiste voedingsstoffen, anders kunnen er bijvoorbeeld emotionele en mentale klachten ontstaan. Herken je de bovenstaande klachten? Er kunnen diverse voedingsgerelateerde oorzaken voor zijn. Deze oorzaken kunnen verband houden met elkaar. Voorbeelden van deze mogelijke oorzaken zijn in willekeurige volgorde:
- Voedingsintoleranties
- Trager voedingsstoffen verwerken
- Bloedglucose die uit balans is
Hieronder vind je er voorbeelden van.
HSP en voedingsintolerantie
Soms kunnen de klachten (mede) worden veroorzaakt door een voedingsintolerantie. Er bestaan allerlei voedingsintoleranties, zoals voor gluten, zuivel en koolhydraten (suiker). Voedingsintoleranties kunnen (onbewust) voor ontstekingen in het lijf en het brein zorgen, wat klachten kan geven.
Antinutriënten
Planten beschermen zichzelf (bijvoorbeeld tegen dieren) via antinutriënten. Dit zijn stoffen die ervoor kunnen zorgen dat de opname van jouw essentiële voedingsstoffen wordt verminderd/geblokkeerd. Voorbeelden van antinutriënten zijn fytinezuur (dat zit in peulvruchten) en oxaalzuur (dat zit bijvoorbeeld in cacao en rabarber). Fytinezuur en oxaalzuur kunnen de opname van ijzer belemmeren. Een ander voorbeeld van een antinutriënt zijn lectinen, die in granen en peulvruchten aanwezig kunnen zijn.
Sommige mensen hebben het gevoel dat als zij (bijvoorbeeld voor een langere periode veel) voeding consumeren die rijk is aan antinutriënten dit klachten geeft/bestaande klachten (zoals auto-immuunziekten) kan verergeren. Sommige mensen eten daarom (tijdelijk) carnivoor.
HSP en koffie
Het is mogelijk dat je als HSP bepaalde stofjes trager verwerkt dan anderen. Cafeïne zit in diverse voedingsproducten zoals koffie en chocolade. Je DNA heeft invloed op of/in hoeverre je cafeïne makkelijk kunt verwerken. Doorgaans is de halfwaardetijd van cafeïne 4,9 uur. Dat betekent dat cafeïne doorgaans bij een gezond persoon gemiddeld na 9,8 uur uit het lijf is verdwenen. Stel dat je in ochtend om 10:00 uur cafeïne consumeert, dan is dit rond 22:00 uur uit je lijf verdwenen. Sommige HSP hebben echter DNA dat cafeïne lastiger (trager) verwerkt dan anderen. Zij kunnen de effecten van cafeïne intenser ervaren ten opzichte van niet-HSP. Mogelijk slapen zij hierdoor slechter.
HSP en suikerspiegel
Een onderschatte oorzaak van klachten is een bloedglucose die uit balans is. De hoeveelheid bloedglucose in jouw bloed wordt ook wel suikerspiegel genoemd.
Als je iets consumeert (eet/drinkt) wordt de glucosewaarde (‘bloedsuiker’) in je bloed verhoogt. Voedingsmiddelen met relatief veel koolhydraten zorgen ervoor dat je glucosewaarde hoger wordt ten opzichte van voedingsmiddelen die arm zijn aan koolhydraten. Koekjes, snoepjes, ijs, brood, pasta en havermout verhogen je glucosewaarde meer dan een onbewerkte broccoli, komkommer en tomaat. Als een gezond mens wordt geboren heeft die een alvleesklier, met daarin de eilandjes van Langerhans. Daarin bevinden zich bètacellen, die insuline aanmaken. Insuline helpt de cellen in je lijf om de glucose in het bloed op te nemen. Insuline zorgt er zo voor dat je glucosewaarde daalt. Jouw cellen gebruiken glucose als energiebron (direct, of het wordt opgeslagen om later te gebruiken als energiebron). Dit proces gaat niet altijd bij iedereen goed.
(pre)diabetes
Zo is het mogelijk dat HSP (pre)diabetes hebben zonder dat zij zich hier bewust van zijn. Diabetes is er vaak niet van de ene op de andere dag, maar ontwikkelt zich doorgaans in fases. In eerste instantie hoeven er geen klachten te zijn. In de loop der tijd kunnen bloedglucosewaardes steeds meer afwijken (er kan mogelijk sprake zijn van pre-diabetes) en kunnen er (vage) klachten ontstaan en toenemen. Er wordt geschat dat minstens 1,4 miljoen mensen in Nederland (mogelijk zonder dat zij dit weten) prediabetes hebben.
Diabetes type 1
Ongeveer 100.000 mensen in Nederland zijn bij de huisarts bekend met de diagnose Diabetes type 1. Diabetes type 1 is een auto-immuunziekte. Door een auto-immuunreactie raken de bètacellen beschadigd/nemen ze af. Hierdoor wordt er weinig/geen insuline aangemaakt. De bloedglucosewaarden nemen toe. Zo kunnen levensgevaarlijke situaties ontstaan. Mensen met diabetes type 1 hebben insuline nodig om te leven. De leeftijd waarop mensen klachten/de diagnose Diabetes type 1 krijgt varieert. Sommige mensen krijgen deze diagnose in hun kindertijd, anderen als zij ouder/volwassen zijn zoals bij Latent Autoimmune Diabetes in Adults (LADA). Bepaalde landen screenen baby’s/kinderen op antistoffen die in verband worden gebracht met diabetes type 1. Op die manier kan tijdig worden gemonitord/ingegrepen, waardoor klachten kunnen worden geminimaliseerd/voorkomen.
Insulineresistentie
Het kan ook zo zijn dat je lichaam geen antistoffen heeft, nog wel (gedeeltelijk) insuline aanmaakt, maar resistent voor insuline wordt. Dit heet insulineresistentie. Bètacellen functioneren hierbij in eerste instantie goed, maar later niet meer. Ze raken in de loop der tijd uitgeput en gaan dan minder insuline aanmaken. De bloedglucosewaarden nemen toe in je bloed. Dit kan klachten veroorzaken.
Insulineresistentie kan leiden tot Diabetes type 2. In Nederland zijn bij de huisarts 1,1 miljoen bekend met Diabetes type 2. Uit onderzoek blijkt dat in Nederland 400.000 mensen Diabetes type 2 hebben zonder dit te weten.
Bij Diabetes Type 2 reageert het lichaam niet meer goed op aanwezige insuline. Diabetes type 2 kan ontstaan door leefstijlfactoren, zoals bepaalde (ondermijnende) voeding, te weinig beweging, overgewicht en roken. De helft van de Nederlandse jongeren (van 12 – 16 jaar) consumeert volgens onderzoek door de VU en GGD Amsterdam 90 suikerklontjes per week. Ter vergelijking: een gezonde man van 75 kg. heeft circa 5 liter bloed. Daarvan zit bij een gezonde bloedglucosewaarde (van 5,5 mmol/l) van nature slechts ongeveer 5 gram suiker in het bloed (1 suikerklontje weegt circa 4 gram). Hoe meer suiker er wordt geconsumeerd, hoe groter de kans wordt op obesitas en Diabetes type 2.
Klachten gerelateerd aan diabetes
Klachten die met diabetes verband kunnen houden zijn onder meer:
- Vermoeidheid
- Slechter zien
- Trage wondgenezing
- Meer dorst hebben
- Vaker plassen
- Lichaamsdelen hebben die tintelen (dit heeft een relatie met je zenuwen)
- In een korte periode een gewichtsafname of toename waarnemen
Als diabetes niet op tijd behandeld wordt kan dit op lange termijn onder andere leiden tot oogklachten, nierproblemen, zenuwklachten (neuropathie), hart- en vaatziekten en voetklachten. Mensen met diabetes kunnen als zij niet op tijd hulp krijgen zelfs overlijden.
Prediabetes en Diabetes Type 2 zijn mogelijk om te keren (in remissie te brengen) met leefstijlfactoren, zoals door gezonde voeding te consumeren en voldoende te bewegen. Mensen met Diabetes type 1 kunnen ook baat hebben bij leefstijlfactoren zoals voedende voeding. Dit kan bijvoorbeeld ondersteunen om een stabielere bloedglucosewaarde te hebben en minder insulinemedicatie te gebruiken (wat mogelijk minder bijwerkingen kan geven).
Tips voor HSP omtrent voeding
Tip 1. Zorg voor een optimale darmgezondheid
Je darmen zijn cruciaal; zij helpen jou om voedingsstoffen op te nemen en om lekker in je vel te zitten. Zo wordt 90% van de neurotransmitter serotonine in je darmen aangemaakt. Serotonine ondersteunt je om je gelukkig te voelen. Zonder dat je het merkt kan er een disbalans in de darmen zijn, bijvoorbeeld veroorzaakt door antibiotica en/of parasieten. Zorg daarom voor een optimale darmgezondheid. De tips in deze blog helpen je verder.
Tip 2. Neem voedende voeding tot je
Elk hoogsensitief mens is uniek. Wat exact voedende voeding is, is persoonlijk. Er bestaat niet één superfood die altijd voor alle HSP positief is. Of en welke plantaardige voedingsmiddelen voeden, is persoonlijk. Luister naar je lijf. Dit artikel gaat dieper op of HSP plantaardige en/of dierlijke voedingsmiddelen nodig hebben. Zo at ik bijvoorbeeld jarenlang veganistisch/vegetarisch, maar merkte ik op een gegeven moment dat ik ook dierlijke voeding nodig had om in balans te zijn.
Wat wel positief is voor alle HSP, is het vermijden van alcohol en ultrabewerkte voedingsmiddelen. Denk hierbij aan door de industrie gemaakte voedingsmiddelen zoals friet, chips, snoep, ijs en koek.
Welke voeding kalmeert het zenuwstelsel?
Het is persoonlijk welke voedingsmiddelen het zenuwstelsel exact kalmeren. Wat het zenuwstelsel in ieder geval niet kalmeert is ultrabewerkte voeding. Dit kan mogelijk bijvoorbeeld (onbewust) zorgen voor ontstekingen in je lijf en brein, stress en emotionele klachten.
Wat eten bij overprikkeling?
Er bestaat niet één voedingsmiddel dat bij alle HSP helpt om overprikkeling snel op te lossen. Als er sprake is van overprikkeling, is het belangrijk om voedzame voeding te consumeren. Ook is het belangrijk om met jezelf aan te slag te gaan, om overprikkeling te leren voorkomen. De onderstaande tips helpen je hierbij verder.
Tip 3. Ontdek blokkades en los deze op
Er kunnen (op onbewust) niveau allerlei blokkades aanwezig zijn, die ondermijnend zijn in relatie tot jezelf fysiek gezien optimaal voeden.
HSP en emotie eten
Sommige mensen pogen bijvoorbeeld emoties ‘weg te eten’/te onderdrukken met middelen zoals suikerrijke voedingsproducten of alcohol. Anderen krijgen geen hap door hun keel bij bepaalde situaties waarin emoties met lading worden gevoeld, zoals bij liefdesverdriet.
Spoor eventuele blokkades op die je ervan weerhouden om jezelf optimaal te voeden en transformeer ze. Via lucide dromen kun je oog in oog staan met je onbewuste en op een diepgaand niveau emotionele en mentale blokkades in relatie tot voeding ontdekken en oplossen.
Leer om effectief met emoties om te gaan.
Tip 4. Leer je hoogsensitiviteit inzetten als een kracht
Hoogsensitiviteit kan wel of niet worden beheerst. Als het wordt beheerst, werkt het in je voordeel. Je kunt de vruchten plukken van de voordelen van hoogsensitiviteit. Als hoogsensitiviteit nog niet wordt beheerst, kun je last hebben van allerlei HSP problemen zoals vermoeidheid en overprikkeling.
Welke supplementen bij HSP?
Sommige mensen denken dat de oplossing bij hoogsensitiviteit het nemen van supplementen zijn, om hun sensitiviteit te dempen of weg te nemen. Er bestaat geen pil of supplement hiervoor.
Je kunt zelf leren om je hoogsensitiviteit in te leren zitten als een kracht (bijvoorbeeld via mijn begeleiding), zonder suppletie. Op die manier kan je bijvoorbeeld leren hoe je overprikkeling voorkomt. Suppletie kan mogelijk wel ondersteuning bieden in het geval er sprake is van tekorten, zoals een vitamine B12-tekort, vitamine D-tekort en ijzertekort.
Meer weten?
Op dit moment ben ik de nieuwe Voedende Voeding Cursus voor hoogsensitieve vrouwen aan het maken. Ontdek hier meer over deze cursus. Wil jij hier vrijblijvend van op de hoogte gehouden worden? Vul dan het onderstaande formulier in. Je bent van harte welkom!
Vond je dit artikel waardevol? Doneer!
Heb je iets aan dit artikel gehad? Je doet mij een groot plezier met een donatie :). Daarmee ondersteun je mij om nog meer informatieve en inspirerende artikelen te kunnen delen in de toekomst. Elk bedrag (klein of groot) is heel welkom. Doneren kan al vanaf €2,-! Klik hier om te doneren >>>
Over spiritueel coach Femke de Grijs
Als kind stond ik van nature in contact met fijnstoffelijke dimensies. Toen ik erachter kwam dat mijn omgeving niet waarnam wat ik waarnam, werd ik bang voor andermans mening hierover en sloot ik mij hiervoor af.
Jarenlang onderdrukte ik mijn paranormaliteit en hoogsensitiviteit en leefde ik vanuit mijn ratio. Ik cijferde mijzelf (spirituele essentie) weg en leefde naar de verwachtingen van de buitenwereld. Dit gaf op den duur fysieke, emotionele en mentale klachten zoals uitputting en somberheid. In het reguliere circuit liep ik vast.
Ik voelde dat ik het roer om mocht gooien, leerde de vruchten van mijn sensitiviteit plukken en ging mijn droom leven. Zo kwam ik tot bloei. Mijn man Mathijs en ik verkochten ons huis in Nederland. Sinds 2017 reizen wij voor onbepaalde tijd samen met hond Juultje (geboren in 2022) de wereld over.
Ben jij een ambitieuze spirituele vrouw en wil ook bezield leven? Ik help jou graag, bijvoorbeeld via mijn gratis E-book, blogs en begeleiding.
